Monica Maat

Geplaatst: 1 juli 2025 

Expositie:  'we zijn vol wind-, zee- en zonnedraden', in Kunsthalle Münster

Solo tentoonstelling van de Catalaanse Rosa Tharrats in Kunsthalle Münster

Korte Inleiding 

In juni 2025 bezocht ik een interressante maar niet eenvoudig te begrijpen expositie van de Catalaanse Rosa Tharrats in Kunsthalle Münster. Onderstaand kunt u enkele foto's zien die ik heb gemaakt van deze expositie met een toelichtende tekst die ik gedeeltelijk uit het boekje heb,  dat in het Engels is  geschreven.  

Binair denken

Van het een komt vaak het ander en in mijn geval ging ik mij verdiepen in de betekenis van Binair denken, waar deze expositie naar mijn gevoel in grote lijnen omgaat. Een korte samenvatting over binair denken wil ik daarom mede op deze pagina verwerken.  

Maar eerst: wie is Rosa Tharrats ?

Rosa Tharrats is een multidisciplinaire kunstenaar en kostuumontwerper uit Spanje, bekend om haar experimentele benadering van textiel, performance en installaties. Ze combineert natuurlijke materialen, gerecyclede stoffen en technologische elementen om unieke visuele werelden te creëren die vaak een spirituele of ecologische dimensie hebben. Ze werkt met textiel, kleding, schilderkunst en performance als een organisch geheel.

Een poëtische dialoog met de natuur

We Are Full of Winds and Sea and Solar Threads is de eerste solotentoonstelling van de Catalaanse kunstenares Rosa Tharrats in Duitsland. Kunsthalle Münster vormt het decor voor haar meeslepende installatie Vestir el viento [2025], wat "het bekleden van de wind" betekent. Het is een spel met de elementen dat de tentoonstellingsruimte – met al zijn eigen specifieke kwaliteiten – heeft veranderd in een plaats van ervaring, die ons uitnodigt om onze relatie met de wereld te heroverwegen en de inherente waarde van elk element te erkennen als een constante herinnering aan de cycli van het leven. In het werk van Rosa Tharrats kan niet alleen het zintuiglijke en spirituele samenspel van materialen en vormen worden ervaren, maar ook de polsslag van het leven. Door de wind, het water, de zon en de aarde in haar denken op te nemen, werkt ze met de spanningen die door tegengestelde krachten worden gecreëerd en creëert ze van daaruit een netwerk van relaties tussen alle menselijke en niet-menselijke bijdragers.

Terugkerende thema's in haar werk zijn noties van transformatie, symbiose, proces, compositie, de verbinding tussen microscopisch en macroscopisch leven of het zichtbare en het onzichtbare. Een andere nadruk ligt in het naast elkaar plaatsen van dat wat vluchtig is, dat wat wild is en dat wat onveranderd blijft.

Rosa Tharrats vraagt aandacht voor de kracht, maar ook voor de kwetsbaarheid van de natuur.

Ze creëert een algemene setting die ons ertoe aanzet onze positie in de wereld en dus ook onze houding ten opzichte van de wereld aan de orde te stellen. Haar werk is gebaseerd op reflecties over gemeenschapsnetwerken, cohesie en duurzaamheid. Het achterliggende doel is om de heersende westerse perceptie op basis van een *binaire manier van denken in termen van subject en object, natuur en cultuur te herdenken en zo nieuwe manieren van samenzijn te vinden. Alles wat als een ding, als een object wordt gezien, heeft een andere kant, heeft een innerlijk aspect waarin het een vorm van ervaring is. Rosa Tharrats is geïnteresseerd in de communicatie tussen verschillende soorten materialen en lichamen, zowel natuurlijke als kunstmatige. Ze is vaak betrokken geweest bij de interactie tussen het minerale, het plantaardige en het industriële rijk.

* Noot. Ons brein denkt binair en dat betekent dat we de dingen altijd in termen van tegenstellingen zien. Als het niet dit is, is het dat, als het niet goed is, is het slecht. En zo zitten we ook in onze meningen, in onze overtuigingen. De werkelijkheid echter is niet binair.  Het is dit of dat, zus of zo, goed of slecht, waar of niet waar. Maar de werkelijkheid is veel ruimer, veel meer alles omvattend. Dit en dat kan allemaal waar zijn.

Binair denken

Ons brein denkt binair en dat betekent dat we de dingen altijd in termen van tegenstellingen zien. Als het niet dit is, is het dat, als het niet goed is, is het slecht. En zo zitten we ook in onze meningen, in onze overtuigingen. De werkelijkheid echter is niet binair. 

De beperking ligt in ons brein, in hoe het brein functioneert. En daar is natuurlijk helemaal niets mis mee want we kunnen ons leven verrassend goed navigeren met dit brein. Alleen, hoe vaak stoten we niet op de limieten die dat binaire denken met zich meebrengt? Het is dit of dat, zus of zo, goed of slecht, waar of niet waar. Maar de werkelijkheid is veel ruimer, veel meer alles omvattend. Dit en dit en dit kan allemaal waar zijn.

We kunnen oefenen om voorbij het binair denken te raken. Niet dat ons leven dan opeens non-binair wordt want als we een boom zien is het nog altijd een boom en geen plant of huis of dier. Dus in die zin houden de dingen een enkelvoudigheid in hun zijn. Maar waar het ons enorm kan helpen is om te beseffen dat het volgende moment volledig open ligt. Dat het volgende moment een eindeloos potentieel heeft, die niet vooraf ingevuld hoeft te worden door binair denken.

Dat binaire denken wordt natuurlijk gevoed door ons verleden. Ons verleden dat als het ware beeldhouwt in onszelf de voorkeuren die we hebben, de preferenties. Maar de werkelijkheid van elk moment ligt open en er zijn eindeloos veel paden die je vanaf dit ‘nu’ kan betreden.

Het één is niet beter of slechter dan het ander, tenzij je er iets aan toevoegt en dat is de intentie om kwaad te doen, om schade toe te brengen aan de ander, aan jezelf, aan de wereld. Als je met een werkelijk stille geest het volgende moment instapt opent zich met die stap weer een nieuwe werkelijkheid. En het volgende moment ligt weer helemaal open en daarna weer, en daarna weer. Maar die openheid staat in relatie met de stilte van je geest.

Je kunt oefenen in het verstillen van de geest, in het loslaten van waar de geest aan vasthoudt. In zekere zin is dit het loslaten van je geschiedenis. Dat vraagt tijd en geduld. Het is een beetje zoals een kind dat heel graag een ijsje wil hebben en je zegt dat het het niet kan krijgen. Dan zal het kind misschien stil worden maar nog altijd het verlangen in zich dragen en zo is onze geest ook vaak. Het verstillen van de geest is niet perse het loslaten. Het loslaten van waar het ten diepste aan vasthoudt zijn: voorkeuren, zijn overtuigingen, zijn verlangens.

Einde van een  levende voorstelling met mensen die aan touwen trekken en heel langzaam door de zaal lopen, waarbij posities telkens wisselen en de wind rustig door een fluit blaast van een fluitiste en lappen stof in beweging worden gezet.

Monica Maat

.