Kunst is het ontregelen van de werkelijkheid, de dingen uit hun functie halen, aldus beeldend kunstenaar en dichteres Monica Maat.
W e r k en l e v e n s l o o p
Monica heeft een atelier in het nieuwe gebouw van de Vrije Academie, tevens Kunsthuis Calliope in Lelystad. Een onderkomen waar haar scheppingen, waaronder hedendaagse huisaltaren, meubelen, installaties, geometrische houtpanelen, mathematische werken en computerkunst, behalve vervaardigd, ook voor een gedeelte op sfeervolle wijze getoond kunnen worden. [zie foto bij Eerdere Expo's]
Over de t o e l i c h t i n g bi j het werk
Voor een korte toelichting bij de werken kunt u rechtstreeks de werken in de rubrieken aanklikken. Voor wie meer wil lezen, staat op deze pagina een uitgebreide toelichting, verdeeld in hoofdstukjes. De levensloop staat onderaan op deze pagina.
H u i s a l t a r e n
De huisaltaren van Monica bestaan uit altaarstukken en losstaande altaartafels. In oorsprong werden er in de jong christelijke kerk alleen losstaande houten tafels gebruikt. Later verplaatst het altaar zich naar de achterwand van de kerk en worden z.g. altaarstukken in de vorm van schilderwerken of uitslaande panelen toegevoegd om het geheel te versieren. De huisaltaren van Monica vertegenwoordigen verschillende thema's. Zo is er b.v.: ' het altaar voor de buitenwereld ',' het bloemenofferaltaar ' en ' het altaar van de engelen onder levenskader'. Sommige altaren zijn in kruisvorm uitgewerkt. De nadruk bij dit werk ligt op het experiment de geometrische patronen op de altaren in harmonie te brengen met de meer figuratieve verbeelding en zo te combineren dat een sfeer ontstaat die tot enige sereniteit stemt, terwijl een moderne kleur-en vormgeving is toegepast. De onderstellen van de altaartafels kunnen worden los gemaakt van het tafelblad. Daardoor is het mogelijk het onderstel van de altaartafel anders op te stellen, zodat de vormgeving van de altaartafel verandert. Sommige altaarstukken zijn geinspireerd op geometrische en optische fresco's en het houtsnij-en inlegwerk, dat te vinden is in de abdijen in Toscane. Soms ook zijn sfeer en kleuren afgeleid van oude iconen en vertaald naar deze tijd.
I n s t a l l a t i e s
De installaties, zoals b.v. een van het kruis afgehaalde Jezus op een voetbal geplaatst, geven een kritische noot aan het werk van Monica en stemmen tot nadenken. Haar telefoonzuil met als titel: ' contact met God ', levert op zijn minst een glimlach op.
G e o m e t r i s c h e h o u t p a n e l e n en m e u b e l e n
De geometrische panelen en meubelen worden meestal samen met de huisaltaren tentoongesteld. De panelen hebben als basis een ornamenteel karakter, dat is terug te vinden in de Egyptische en Islamitische kunst, later overgenomen door de Europese Renaissance, welke een eindeloze inspiratiebron voor Monica vormt. De beschilderde houtpanelen bestaan meestal uit twee delen. Het bijzondere van deze panelen is, dat het mogelijk is, de afzonderlijke delen zo met elkaar te verbinden, dat er telkens andere werken ontstaan, waarbij de geometrische panelen ook weer precies op elkaar aansluiten, maar door een andere opstelling een heel ander effect te zien geven. Soms is het mogelijk om van twee panelen acht á twaalf verschillende werken samen te stellen. De strakke meubelen, eigenlijk meer geometrische zitobjecten, vormen een harmonieus geheel in het totaal van een expositie. Er zijn o.m. poëtische meubelen gemaakt, daarbij is uitgegaan van het alfabet.
O v e r g e l e v e r d e b e e l d e n
De werken worden niet expliciet vanuit een religieuze gedachte gemaakt. Wat er achter zit is dat de drie monotheïstische godsdiensten, zoals het Jodendom, Christendom en de Islam begonnen met een persoonlijke voorstelling van God. Hij zetelt op een troon, spreekt recht of voert oorlog. In alle drie de richtingen laat men op den duur dergelijke voorstellingen los. Dat betekent dat een personalistisch godsbeeld geen enkele rol meer speelt . De voorstellingen van b.v. Jezus aan het kruis leven echter voort. Monica gaat er van uit dat al die beelden overgeleverde beelden zijn, die bewust of onbewust in ons verankerd zitten. Zijn onze visies veranderd, is ons denken veranderd, wellicht zelfstandiger, individualistischer geworden, de beelden zijn moeilijker uit te bannen. Mooi of lelijk, iedereen kent wel beelden die op de godsdienst betrekking hebben. Monica gebruikt die overgeleverde beelden, waarbij je kunt zeggen dat ze hier en daar uit hun functie gehaald zijn, maar waarbij ze wel aan de kant van de schoonheid blijft staan.
W a a r n e m i n g
Het boeit Monica om de waarneming te manipuleren. Naast geometrische houtpanelen maakt zij ook mathematische werken op papier en doek. Deze werken hebben net als de panelen als basis een ornamenteel karakter en zijn eveneens geïnspireerd op de Europese Renaissance. Voorbeelden hiervan zijn de lijnstructuren in Italiaanse marmeren vloeren en de optische werkingen van fresco's, welke te vinden zijn in de abdijen in Toscane. Vaak geven haar werken een sterk optisch effect te zien en zijn ze op talrijke plaatsen in binnen- en buitenland onder de titel: 'Door-zien', 'manipuleerbaar waarnemen', geëxposeerd. Afhankelijk van het gebruik van kleuren en vormen geven de werken convergerende of divergerende effecten te zien. Als u bij de mathematische werken gedurende langere tijd naar één punt blijft kijken, zonder met de ogen te knipperen, zult u merken dat er wat met de waarneming gebeurt.
C o m p u t e r k u n s t
Monica exposeert ook seriële computerprinten.De ontwerpen zijn gedrukt op geschuimd pvc van 1 cm dik. In tegenstelling tot het computerwerk dat men gewoonlijk ziet en waar sprake is van bewerkingen van foto's of bestaande afbeeldingen, ontwerpt Monica haar werk zelf. Veelal zijn het geometrische voorstellingen waarvan de ideeën in eerste instantie aan de tekentafel op millimeterpapier ontstaan. Later worden de ideeën met behulp van een computerprogramma uitgewerkt.
L e v e n s l o o p
In haar jonge jeugd wilde Monica drie dingen worden n.l.: Boerin, Kunstenares en Poppenkastspeelster en dat liefst alle drie tegelijk! Geboren in Nijmegen in een vooruitstrevend gereformeerd gezin volgde zij de Landbouwschool in Zetten, de Kunstopleiding in Nijmegen en behaalde zij in Hilversum de akte hoofdkleuterleidster en de bevoegdheid voor lerares. Aan de Vrije Universiteit in Amsterdam volgde zij een applicatiecursus onderwijs. In Baarn werkte zij als creatief therapeute. Later, in de hoedanigheid van muziektherapeute ontwikkelde zij [ o.a. i.s.m. wijlen Rogier van Otterlo, componist en dirigent] didactische lessen muziektherapie voor zwak begaafden en leerlingen in het buitengewoon onderwijs. Als eerste in Nederland ontwikkelde zij ook examentheorie muziektherapie voor verpleegkundigen in de Z-opleiding en nam hierin examens af. Begin jaren '80 heeft Monica een 2-jarige cursus zeefdrukken gevolgd. In het zeefdrukbedrijf van haar broer in Amstelveen heeft zij samen met hem vele zeefdrukken vervaardigd. Monica heeft in het kleuteronderwijs gewerkt in Naarden en Moerkapelle en als onderwijzeres op verschillende Basisscholen [waaronder MLK en Jenaplan] in o.a. Baarn en Woerden.
Vanaf 1988 is Monica fulltime werkzaam als kunstenares en houdt zij zich tevens bezig met de vormgeving van affiches en boekomslagen en verzorgt zij de lay-out van o.a. gedichtenbundels.
Daarnaast was zij 12 jaar actief in de plaatselijke politiek. Tevens zat zij in de Sociaal Culturele Raad van Woerden en in diverse besturen van o.a. organisaties voor ontwikkelingshulp, [Latijns Amerika + Afrika] Wereldwinkel, Werkgroep voor Ambonezen en heeft zij de Werkgroep voor Buitenlandse Werknemers in Woerden opgericht, waar zij zich 10 jaar voor heeft ingezet. Ook was zij de oprichtster van de eerste Informatiewinkel in Woerden. Verder is zij jarenlang actief geweest voor Amnesty International, Vluchtelingenhulp, Interkerkelijke Vredesberaad [IKV], medeorganisator van de IKV-vredesweken, Stichting Oecumenische Hulp aan Kerken en Vluchtelingen [wijlen Prof.Dr.J.Verkuyl, predikant] Comité Zuid-Afrika, [wijlen dominee Buskes] Anti-Apartheids Beweging, met als belangrijke criticus van de apartheid: wijlen de Zuid-Afrikaanse dominee Beyers Naudé, Israël Comité, Het Palestina Komité, Vrij Spanje, Comité Tsjecho-Slowakije[ Praagse Lente, Alexander Dubćek] en werkte zij mee aan het over de grens 'brengen' van o.a. de verboden manuscipten van wijlen Václav Havel, dissident, en later president van Tjechië. I.v.m. haar activiteiten voor de Anti-Apartheidbeweging [Outspan Aktie] en Het Palestina Komité, stond zij geregistreerd bij de toemalige Binnenlandse Veiligheidsdienst.[BVD] Voor de ENFB [Fietsersbond] heeft zij meegewerkt aan voorstellen voor verkeerscirculatieplannen. Verder was zij actief voor diverse milieugroeperingen.
Monica is 12 jaar lid geweest van de Dichtersgroep Woerden. Op het gebied van de poëzie werd zij in 1993 genomineerd voor de Nationale Debuutprijs, met medewerking van het [toenmalige] ministerie van WVC, uitgeverij In de Knipscheer en Stichting Lift. Zij behaalde de vierde plaats. Haar gedichten zijn in diverse bundels, literaire bladen en krantenartikelen gepubliceerd. Sinds 2009 is zij aangesloten bij de Dijkdichters in Lelystad, onder leiding van de voormalig stadsdichter van Lelystad en initiator van de jaarlijkse Nationale Stadsdichtersdag. Op het gebied van de beeldende kunst zijn over haar werk tientallen persartikelen in diverse dagbladen, lokale kranten, weekbladen en [vak] tijdschriften verschenenen. Van de gemeente Kortrijk [België]ontving zij 'Het Guldenspoor' n.a.v. een overzichtsexpositie. In Toscane heeft zij op diverse plaatsen, waaronder Volterra en San Gimignano, geëxposeerd.Voor meer informatie over exposities zie de rubriek: CV Eerdere Expo's. Sinds 2009 werkt Monica vanuit haar atelier in Lelystad en neemt zij o.a. deel aan diverse culturele activiteiten aldaar. Sinds 2009 heeft zij ook een samenwerkingsverband met Michel Martinus, stadsdichter van Harderwijk. Deze samenwerking betreft een aantal projecten, betreffende computerart, grote dichtpanelen en computermuziek.